EKED’in ilk harfi “Etiketle” adımını temsil eder. Bu adımda, bakım veya onarım yapılacak ekipmanın enerji izolasyon noktasına, ekipmanın neden çalıştırılmaması gerektiğini ve bu kararı kimin verdiğini gösteren bir uyarı etiketi asılır. Etiket, LOTO’daki “Tagout” kısmının karşılığıdır ve sahadaki herkese açık, anlaşılır bir mesaj verir: “Bu ekipman üzerinde çalışılıyor, çalıştırmayın.”
Etiketle Adımı Neden Önemlidir?
Kilit fiziksel bir engel oluşturur; ancak kilide bakan biri onun neden orada olduğunu, kime ait olduğunu ve ne zamana kadar duracağını bilemez. Etiket bu boşluğu doldurur. Doğru doldurulmuş bir etiket:
- Ekipmanın bilinçli olarak devre dışı bırakıldığını açıkça gösterir.
- Kilidin sahibine ulaşılmasını sağlar; vardiya değişimlerinde bilgi kaybını önler.
- Sahaya yeni gelen, taşeron veya ziyaretçi personelin yanlış müdahalesini engeller.
- Uygulamanın kayıt altına alınmasına ve denetlenebilmesine katkı sağlar.
EKED Sıralaması: Etiket Ne Zaman Asılır?
“Etiketle” EKED kısaltmasının ilk harfi olsa da sahada etiket, kilitle birlikte uygulanan bir adımdır. Genel uygulama sırası şöyledir: işin planlanması ve ilgililerin bilgilendirilmesi, makinenin normal şekilde durdurulması, enerji kaynaklarının izole edilmesi, kilidin takılması ve etiketin kilidin yanına asılması, ardından kalıntı enerjinin boşaltılması ve enerjisizliğin doğrulanması. Bu adımların ayrıntılı akışını LOTO’nun 6 unsuru sayfamızda bulabilirsiniz.
Uyarı Etiketinin Üzerinde Neler Yazmalı?
| Alan | Örnek | Neden gerekli? |
|---|---|---|
| Uyarı başlığı | TEHLİKE – ÇALIŞTIRMAYIN | Mesajın anında anlaşılması |
| Kilitleyen kişi | Ad Soyad | Kilidin sahibine ulaşmak |
| Departman / firma | Bakım – Elektrik | Taşeron ve ekip ayrımı |
| Tarih / saat | 03.10.2026 – 09:30 | Sürenin takibi |
| İşin açıklaması | Motor rulman değişimi | Neden kilitlendiğini göstermek |
| İletişim | Dahili / telefon | Acil durumda ulaşmak |
Etiket Çeşitleri: Hangi Durumda Hangisi?
Bakım ve tamir etiketleri
“Tamir Var Şalteri Açmayınız” ve “Dikkat Bakım Var Çalıştırma” gibi etiketler, en sık kullanılan EKED uyarılarıdır.
Yetki ve erişim etiketleri
“Yetkili Harici Açma Kapamak Yasaktır” ve “Görevli Olmayan Giremez” etiketleri, yetkisiz müdahaleyi ve alana girişi engeller.
Kilitleme bilgi etiketleri
Kilitleme bilgi etiketi, kilitleyen kişi ve iş bilgilerinin ayrıntılı yazılabildiği yazılabilir alanlara sahiptir.
Test ve devreye alma etiketleri
Test veya devreye alma sırasında ekipmanın geçici durumunu bildiren test etiketleri kullanılır.
Tüm modeller için EKED uyarı etiketleri kategorimizi inceleyebilirsiniz.
Doğru Etiketleme İçin 8 Kural
- Kilitlenebilen her noktada etiket, kilitle birlikte kullanılır.
- Etiket, kilidin veya izolasyon cihazının üzerine ya da hemen yanına, kolayca görülecek şekilde asılır.
- Etiket tüm alanları eksiksiz ve okunaklı doldurulur.
- Etiketin bağlantısı, yanlışlıkla kopmayacak sağlamlıkta olur.
- Tesis genelinde tek tip, standart etiket kullanılır.
- Etiketi yalnızca asan kişi çıkarır.
- Yırtılmış, ıslanıp okunmaz hale gelmiş etiket hemen yenisiyle değiştirilir.
- Kilitlenemeyen istisnai noktalarda yalnızca etiket kullanılacaksa, ek önlemler yazılı prosedürde tanımlanır.
Etiket Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
- Dayanıklılık: Yağ, nem, toz ve UV ışığına dayanıklı, yırtılmaz malzeme.
- Okunabilirlik: Büyük, kontrastlı ve Türkçe uyarı metni.
- Yazılabilirlik: Kalemle kolayca doldurulabilen alanlar.
- Bağlantı: Kilide, çoklandırıcıya veya cihaza kolay takılan delik ya da askı.
Etiketle adımından sonraki aşama Kilitle’dir. Tüm ürün gruplarını görmek için etiketleme kilitleme ürünleri sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
EKED’de “Etiketle” adımı ne demek?
Etiketle adımı, enerji kaynağı kesilip kilitlenen noktaya, ekipmanın neden çalıştırılmaması gerektiğini ve kimin kilitlediğini gösteren bir uyarı etiketi asılmasıdır.
Etiket kilidin yerine geçer mi?
Hayır. Kilitlenebilen her noktada kilit ve etiket birlikte kullanılmalıdır. Etiket bilgi verir, fiziksel engel oluşturmaz.
Etiketin üzerine neler yazılmalı?
Kilitleyen kişinin adı soyadı, departmanı, tarih (ve gerekiyorsa saat), yapılan işin kısa açıklaması ve gerekiyorsa iletişim bilgisi yazılmalıdır.
Etiketi kim çıkarabilir?
Etiketi yalnızca onu asan kişi, iş tamamlanıp alan güvenli hale getirildikten sonra çıkarabilir. İstisnai durumlar yazılı prosedürde tanımlanmalıdır.
Hangi etiket rengi kullanılmalı?
Genellikle kırmızı–beyaz gibi dikkat çekici renkler ve “Tehlike” ibaresi tercih edilir. Önemli olan tesis genelinde standart bir etiket tipinin kullanılmasıdır.
