Depo, lojistik ve üretim tesislerinin en yoğun kullanılan araçları forkliftler, transpaletler ve istif makineleridir. Bu araçların bakım ve onarımı sırasında başka bir çalışanın aracı fark etmeden çalıştırması veya kaldırılmış çatalın aşağı inmesi ciddi kazalara yol açabilir. Mobil ekipmanlarda LOTO, sabit makinelerden biraz farklı uygulanır. Bu yazıda forklift ve iş makinelerinde LOTO’yu anlatıyoruz.
Forkliftte Enerji Kaynakları
| Enerji | Nerede? | Risk | Kontrol |
|---|---|---|---|
| Elektrik (akü) | Çekiş ve kaldırma motorları, kontrol ünitesi | Aracın hareket etmesi, ark | Akü fişini ayırma + fiş kilidi |
| Yakıt / motor | Dizel ve LPG forkliftler | Motorun çalıştırılması | Kontak anahtarını kilit altına alma, LPG tüp vanasını kapatma |
| Hidrolik | Direk, çatal, yana kaydırma silindirleri | Çatalın inmesi, ani hareket | Çatalı indirme, basınç tahliyesi |
| Yerçekimi | Kaldırılmış çatal ve yük | Ezilme | Yükü indirme, mekanik destek |
| Mekanik | Tekerlekler, şanzıman | Aracın kayması | Park freni, takoz |
Adım Adım Forklift LOTO
- Güvenli park: Araç düz zemine park edilir, çatal tamamen yere indirilir, park freni çekilir; gerekiyorsa tekerleklere takoz konur.
- Kontak anahtarı: Anahtar alınır ve bakım yapan kişinin kontrolünde, kişisel kilitle bir kutuda veya kilitleme torbasında muhafaza edilir.
- Akü izolasyonu (elektrikli araç): Akü konnektörü ayrılır ve fiş kilitleme ekipmanıyla kilitlenir. Akü ayırıcı şalteri varsa o da kilitlenir.
- Yakıt izolasyonu (LPG / dizel): LPG tüp vanası kapatılır; gerekiyorsa vana kilitlenir.
- Hidrolik ve yerçekimi: Çatal yerdeyken hidrolik basınç üretici talimatına göre tahliye edilir. Kaldırılmış direk altında çalışılacaksa mekanik destek kullanılır. Bkz. hidrolik sistemlerde LOTO.
- Etiket: Araca ve direksiyona görünür bir “bakımda, kullanmayın” etiketi asılır.
- Doğrulama: Araç çalıştırılmayı ve hareket ettirilmeyi denenir; çalışmamalıdır.
- Hizmete alma: Bakım bitince kilitler sahibi tarafından çıkarılır, akü bağlanır, araç fren, direk ve korna testlerinden sonra hizmete alınır.
Diğer Mobil Ekipmanlar
- Transpalet ve istif makineleri: Akü fişi ayrılıp kilitlenir, anahtar alınır.
- Makaslı platform ve personel yükselticiler: Platform indirilir, ana akü şalteri kilitlenir.
- İş makineleri (yükleyici, ekskavatör): Kova ve kepçe yere indirilir, akü ayırıcı şalteri ve kontak anahtarı kilitlenir.
Sık Yapılan Hatalar
- Anahtarı aracın üzerinde veya masada bırakmak
- Elektrikli forkliftte akü fişini ayırmadan elektrik arızasına müdahale etmek
- Kaldırılmış çatalın altında desteksiz çalışmak
- Aracı etiketsiz bırakıp başka vardiyanın kullanmasına izin vermek
Önerilen Ürünler ve Setler
| Kod | Set | İçerik |
|---|---|---|
| LS-X02C | Kişisel Güvenlik Kilitleme Seti | 21 parça |
| LS-8773D | 3 Gözlü V Otomat Elektrikçi Loto Seti | 14 parça |
| LS-PS02S | Pnömatik Kilitleme Seti | 13 parça |
Fiş kilitleme ürünleri için pnömatik ve fiş kilitleme ekipmanları kategorimize, kişisel set seçimi için kişisel LOTO seti yazımıza bakabilirsiniz. Ürünleri teklif sepetine ekleyerek fiyat isteyebilirsiniz. Tüm ürünler etiketleme kilitleme ürünleri sayfamızda.
Sıkça Sorulan Sorular
Forklift bakımında LOTO nasıl uygulanır?
Forklift durdurulup çatal yere indirilir, park freni çekilir, kontak anahtarı alınır. Elektrikli forkliftlerde akü bağlantısı ayrılır ve fiş kilitleme ekipmanıyla kilitlenir; dizel ve LPG forkliftlerde anahtar kişisel kilitle muhafaza altına alınır. Araca “bakımda, kullanmayın” etiketi asılır.
Kontak anahtarını almak yeterli mi?
Tek başına yeterli değildir; yedek anahtarlar olabilir ve elektrikli araçlarda akü enerjisi devrede kalır. Anahtar kişisel kilitle bir kutuda veya torbada kilitlenmeli, elektrikli araçlarda akü fişi de kilitlenmelidir.
Akü fişi nasıl kilitlenir?
Akü konnektörü ayrıldıktan sonra uç, fiş kilitleme ekipmanının içine yerleştirilip emniyet asma kilidiyle kilitlenir. Böylece akü yeniden bağlanamaz.
Çatal ve direkte nelere dikkat edilmeli?
Hidrolik sistem basınç altında olabilir; çatal ve direk yerçekimiyle inebilir. Çatal altında çalışılacaksa mekanik destek veya emniyet zinciri kullanılmalı, hidrolik basınç üretici talimatına göre tahliye edilmelidir.
Akü şarj istasyonunda LOTO gerekir mi?
Şarj cihazı veya şarj hattı üzerinde bakım yapılacaksa evet; şarj cihazının beslemesi panodan kapatılıp kilitlenmelidir. Ayrıca akü şarj alanında hidrojen gazı ve asit riskine karşı önlem alınmalıdır.
