Glob vana, buhar, sıcak su, yakıt ve proses hatlarında akışı açıp kapatmak ve ayarlamak için kullanılan, genellikle el çarkıyla çalışan bir vanadır. Bakım sırasında bir glob vananın yanlışlıkla açılması; basınçlı akışkan, sıcak buhar veya kimyasal sızıntısı gibi ciddi kazalara yol açabilir. Bu yazıda glob vana kilitleme için kullanılan ekipmanları ve adım adım LOTO uygulamasını anlatıyoruz.
Glob Vana Nedir, Nerelerde Kullanılır?
Glob vanada akış, gövde içindeki bir yatağa yaklaşan veya uzaklaşan disk (tıkaç) ile kontrol edilir. Bu yapı, akışın hassas şekilde ayarlanmasına (kısma) imkân verir. Glob vanalar en çok şu alanlarda karşımıza çıkar:
- Buhar ve kondens hatları
- Kazan dairesi ve ısıtma sistemleri
- Soğutma suyu ve proses hatları
- Yakıt ve yağ hatları
Glob Vana İçin Hangi Kilit Kullanılır?
Glob vanaların büyük çoğunluğu el çarklıdır; bu nedenle en uygun çözüm, çarkı tamamen kapatarak döndürülmesini engelleyen simit (el çarkı) vana kilitleridir. Seçim yapılırken çarkın dış çapı ve mil uzunluğu ölçülmelidir.
| Durum | Önerilen kilit | Not |
|---|---|---|
| Standart el çarklı glob vana | Simit vana kilitleme ekipmanı | Çark çapına göre seçilir |
| Çark ölçüsü uymuyor / erişim zor | Kablo destekli universal vana kilidi | Farklı vana tiplerine uyum |
| Birden fazla vana aynı anda | Kablolu ve destek çubuklu universal kilit | 1,8 m kablo ile |
| Basit kablo uygulaması | Ayarlanabilir kablo kilidi | Çarkı sabit noktaya bağlar |
| Hattın sökülen uçları | Kör flanş kilitleme ekipmanı | Açık flanşlarda |
Ölçüden emin değilseniz vananın fotoğrafını ve çark çapını WhatsApp’tan gönderin; uygun modeli birlikte belirleyelim. Tüm modeller vana kilitleme ekipmanları kategorimizde.
Glob Vana Nasıl Kilitlenir? (Adım Adım)
- Hazırlık: Prosedürden ayrılacak hattı, izolasyon vanalarını ve tahliye noktalarını belirleyin.
- Bildirim: Operatörleri ve etkilenecek çalışanları bilgilendirin.
- Ekipmanı durdurun: Hattı besleyen pompa veya ekipmanı durdurun; elektriksel kaynaklarını da kilitleyin.
- Vanayı kapatın: Glob vanayı tamamen kapalı konuma getirin. Kısmen açık (kısma) konumu izolasyon sağlamaz.
- Kilitleyin: Simit vana kilidini çarkın üzerine kapatın, kişisel emniyet asma kilidinizi takın. Birden fazla kişi varsa kilit çoklayıcı kullanın.
- Etiketleyin: Doldurulmuş EKED uyarı etiketini vanaya asın.
- Basıncı boşaltın: Tahliye noktalarından hattı boşaltın; buhar ve sıcak akışkanlarda soğumayı bekleyin.
- Doğrulayın: Hatta basınç ve akış kalmadığını kontrol edin (Dene).
Sık Yapılan Hatalar
- Glob vanayı kısma konumunda bırakıp “kapalı” kabul etmek
- Çarkı zincir veya telle bağlamakla yetinmek
- Çark çapına uymayan kilidi zorlamak
- Glob vananın tek yönlü akışa göre takıldığını, yatağın sızdırabileceğini göz ardı etmek
- Hattı boşaltmadan flanş veya bonnet sökmeye başlamak
İlgili Rehberler
El çarklı vanaların kilitlenmesi için sürgülü (simit) vana, kollu vanalar için küresel vana ve kelebek vana rehberlerimize; basınç koruma elemanları için emniyet vanası yazımıza göz atabilirsiniz. Tüm ürünler etiketleme kilitleme ürünleri sayfamızda.
Sıkça Sorulan Sorular
Glob vana nedir?
Glob vana, akışı bir disk (tıkaç) ve yatak arasında ayarlayan, genellikle el çarkıyla çalıştırılan bir vana tipidir. Akış ayarı (kısma) için uygundur; buhar, su, yakıt ve proses hatlarında yaygın olarak kullanılır.
Glob vana nasıl kilitlenir?
El çarklı glob vanalar, çarkı tamamen saran simit (el çarkı) vana kilitleriyle kapalı konumda kilitlenir. Kilit, çark çapına göre seçilir. Erişimin zor olduğu veya çark ölçüsünün uymadığı durumlarda kablolu universal vana kilitleri kullanılabilir.
Glob vana ile sürgülü vana arasındaki fark nedir?
İkisi de genellikle el çarklıdır. Sürgülü vana tam açık/tam kapalı çalışmak için tasarlanır; glob vana ise akışı ayarlamak (kısmak) için de kullanılır. Kilitleme yöntemi açısından ikisinde de simit vana kilitleri tercih edilir.
Kısma konumundaki glob vana kilitlenebilir mi?
LOTO için vana tamamen kapalı konuma getirilmeli ve bu konumda kilitlenmelidir. Kısmen açık bir vana enerji izolasyonu sağlamaz.
Tek glob vananın kilitlenmesi yeterli mi?
Hattın risk durumuna göre değişir. Tehlikeli akışkanlarda çift blok ve tahliye (double block and bleed) gibi yöntemler gerekebilir. İzolasyon noktaları yazılı prosedürde belirlenmelidir.
