Modüler şalterler — sahada ray tipi şalterler, DIN ray cihazları veya kısaca “otomatik sigortalar” olarak da bilinir — dağıtım panolarının en kalabalık bölümünü oluşturur. Tek bir panoda onlarca modüler cihaz bulunabilir ve bakım sırasında yanlış şalterin kaldırılması ciddi kazalara yol açabilir. Bu yazıda modüler şalter kilitleme için cihaz tipine ve kutup sayısına göre doğru ekipmanı ve LOTO uygulamasını anlatıyoruz.
Modüler Şalter Türleri
35 mm DIN rayına takılan ve standart modül genişliğine sahip başlıca cihazlar:
- Minyatür devre kesici (MCB / otomatik sigorta): Aşırı yük ve kısa devre koruması. Ayrıntılar için minyatür şalter rehberimize bakabilirsiniz.
- Kaçak akım rölesi (RCCB): Kaçak akım koruması. Bkz. kaçak akım koruma şalteri.
- Modüler yük ayırıcı (izolatör): Koruma fonksiyonu olmayan, devreyi ayırmak için kullanılan şalter.
- Modüler kontaktör ve röleler: Kumanda ile çalışan anahtarlama elemanları; izolasyon cihazı değildir.
Hangi Kilit Hangi Cihaza?
Seçim; kolun genişliğine, kutup sayısına ve gövdedeki deliklerin konumuna göre yapılır.
| Cihaz yapısı | Önerilen kilit | Not |
|---|---|---|
| Tek kutuplu, kol üstünde delik | POS / PIS tipi MCB kilidi | Delik konumuna göre |
| Tek kutuplu, geniş kol | POW / TBLO tipi MCB kilidi | Pin genişliğine göre |
| Farklı markalar, tek ekipman | Universal minyatür şalter kilidi | Stok çeşidini azaltır |
| 2–4 kutuplu, birleşik kol | Geniş ağız evrensel kilit | Köprülü kollar için |
| Yan yana iki cihaz | Çift başlı MCB kilidi | İki şalter birlikte |
| Kilit + etiket tek parça | Etiketli MCB kilidi | Küçük panolarda pratik |
Emin değilseniz şalterin önden ve yandan fotoğrafını WhatsApp’tan gönderin; uyumlu modeli birlikte belirleyelim. Tüm modeller şalter kilitleme ekipmanları kategorimizde. Farklı tiplerin bir arada olduğu panolar için elektriksel EKED setleri pratik bir çözümdür.
Modüler Şalter Nasıl Kilitlenir? (Adım Adım)
- Doğru şalteri belirleyin: Pano şemasından ve şalter etiketlerinden çalışılacak devreyi besleyen cihazı tespit edin; etiketlerin güncel olduğundan emin olun.
- Bildirim: Devreden etkilenecek kişileri bilgilendirin.
- Yükleri kapatın: Mümkünse devredeki cihazları normal şekilde kapatın.
- Şalteri kapatın: Modüler şalteri OFF konumuna alın.
- Kilitleyin: Uygun MCB kilidini takın ve kişisel emniyet asma kilidinizi ekleyin; birden fazla kişi varsa kilit çoklayıcı kullanın.
- Etiketleyin: Doldurulmuş “Tamir Var Şalteri Açmayınız” etiketini asın.
- Doğrulayın: Çalışılacak noktada uygun ölçüm cihazıyla gerilim olmadığını doğrulayın (Dene).
Sık Yapılan Hatalar
- Pano etiketlerine güvenip ölçüm yapmamak
- Modüler kontaktörü veya röleyi izolasyon noktası saymak
- Çok kutuplu cihazda yalnızca bir kutbun kolunu kilitlemek
- Pano kapağını kilitleyip şaltere kişisel kilit takmamak
- Aynı devrenin ikinci bir şalterden de beslendiğini gözden kaçırmak
İlgili Rehberler
Panodaki büyük kesiciler için TMŞ şalter ve açık tip devre kesici (ACB), motor devreleri için motor koruma şalteri rehberlerimize göz atabilirsiniz. Tüm ürünler etiketleme kilitleme ürünleri sayfamızda.
Sıkça Sorulan Sorular
Modüler şalter nedir?
Modüler şalterler, elektrik panolarında 35 mm DIN rayına takılan standart genişlikteki cihazlardır. Minyatür devre kesiciler (otomatik sigorta), kaçak akım röleleri, modüler yük ayırıcılar (izolatör), modüler kontaktörler ve zaman röleleri bu gruba girer.
Modüler şalterler nasıl kilitlenir?
Cihazın kolu kapalı (OFF) konuma alınır ve kola veya gövdedeki deliklere takılan minyatür devre kesici (MCB) kilitleme ekipmanıyla kilitlenir. Ekipmana kişisel emniyet asma kilidi takılır ve uyarı etiketi asılır.
Çok kutuplu modüler şalterler için hangi kilit kullanılır?
Kolları birleşik (köprülü) 2, 3 veya 4 kutuplu cihazlarda geniş ağızlı veya evrensel MCB kilitleri tercih edilir. Tek kutuplu cihazlarda pin tipi (POS, PIS, POW, TBLO) kilitler kullanılabilir.
Modüler kontaktör kilitlenebilir mi?
Modüler kontaktörler kumanda ile çalışan anahtarlama elemanlarıdır ve izolasyon cihazı değildir. LOTO için kontaktörü besleyen devre kesici veya modüler yük ayırıcı kilitlenmelidir.
Pano kapağını kilitlemek modüler şalterleri kilitlemek yerine geçer mi?
Hayır. Pano kapağı kilidi yetkisiz erişimi zorlaştırır ama kişisel kilit ve etiket sağlamaz. Çalışılan devrenin şalteri kişisel kilitle kilitlenmeli ve enerjisizlik ölçülmelidir.
